Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

De Floralia

  • volkstuinvp
    Eind negentiende eeuw werd er gezocht naar rustiger vermaak voor de arbeider dan kermisbezoek. Het kweken van plantjes gold als goed alternatief .

    Waar wij tegenwoordig in onze vrije tijd een film kijken, naar het theater gaan of een rondje door het bos wandelen, had de arbeider van honderdvijftig jaar geleden niet zoveel keus.  Traditioneel vermaak bestond onder andere uit kermis- en kroegbezoek, wat de elite niet prettig vond. Sterker nog: het werd als een regelrecht gevaar voor de openbare orde gezien. Omdat het verbieden van kermissen weinig zin had, werd er door de elite druk gezocht naar nette en rustige alternatieven. Er werden volksverenigingen opgericht, uitjes naar musea georganiseerd, maar de arbeiders werden ook gestimuleerd om bloemen te gaan planten.

    Het uitgangspunt daarvan was om een mentaliteitsverandering bij de arbeiders teweeg te brengen: Door de dagelijkse zorg voor een plantje zou ruw gedrag wel verdwijnen en plaatsmaken voor eigenschappen als toewijding, netheid en gevoel voor regelmaat. Het opkweken van plantjes kon volgens de elite niet anders dan een gunstig effect op de beschaving hebben. Het zorgde ervoor dat een arbeidersman zijn vertier niet in de kroeg ging opzoeken. En krotbewoners kregen in hun tuin wat buitenlucht.

    De arbeider kon voor weinig geld zaadjes en stekjes kopen om deze vervolgens op te kweken en naar een speciale tentoonstelling op te sturen. Op deze tentoonstelling werd bepaald welke planten er in de (geld)prijzen vielen. Dit werd als een motivatie voor de arbeider gezien om extra zijn best te doen bij het plantenkweken. Deze bezigheid werd zo populair dat er vanaf 1873 een vereniging voor werd opgericht: de Bloemenvereniging Floralia.

    In het Friese Franeker werd de beschaving al vanaf 1838 geplant door het verhuren van volkstuintjes. De Maatschappij van het Algemeen Nut verhuurden de tuintjes voor weinig geld aan arbeiders. Je kreeg niet zomaar een volkstuintje: alleen degenen die zich netjes gedroegen maakten er kans op.

    Het concept van de Floraliavereniging en de volkstuintjes is niet per definitie socialistisch, maar paste wel uitstekend bij die ideologie. Dat oud-SP-voorzitter Jan Marijnissen al jaren in de Osse Floraliastraat woont, is een passend toeval.  Tot op de dag van vandaag  kennen we overigens nog volkstuinen en ook de Floralia bestaat nog steeds, zoals de Beemster Floralia. Daar maakt het lid met de mooiste planten nog elk jaar kans op prachtige prijzen.

Achtergrond

Terug naar boven