Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

De Matinee op de Vrije Zaterdag

  • matineevp
    Toen in 1960 de vrije zaterdag werd ingevoerd, besloot de VARA de arbeider te verheffen met klassieke muziek.

    Toen in de jaren ’60 de vrije zaterdag werd ingevoerd zaten de “verheffers” van de VARA met hun handen in het haar. “Moeten nou alle mensen van ons elke zaterdag het kippenhok schoonmaken en de auto wassen en timmeren?” Ze wilden de arbeiders op hun zwaarbevochten vrije dag van de straat houden en tegelijkertijd cultureel opvoeden: verheffen. Hans Kerkhoff van de afdeling ernstige muziek – tegenwoordig noemen we dat klassieke muziek – werd door VARA-voorzitter Jan Broeksz gevraagd iets te bedenken voor die vrijgekomen zaterdagmiddag.

    Kerkhoff kwam met het briljante idee om de omroeporkesten in te zetten voor speciale concerten. Deze orkesten waren aan het begin van de eeuw opgericht om de klassieke muziek die op de radio te horen was voor hun rekening te nemen. Na de oorlog werden ze echter steeds minder ingezet. Ze vonden het alleen maar leuk om op te treden voor publiek en bovendien waren ze niet duur. De kaartjes voor de concerten, die in het concertgebouw plaats zouden vinden,  konden daarom goedkoop verkocht worden. Zo konden de arbeiders kennis maken met klassieke muziek. De VARA-radio zond alles live uit. De artistieke vrijheid die Kerkhoff kreeg,  benutte hij door de orkesten onbekende klassieke stukken van grote componisten te laten spelen.

    Op 23 september 1961 was het zover. Met muziek van o.a. Liszt en Ravel, uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroep Koor, was de eerste uitzending van “De Matinee op de Vrije Zaterdag” een feit. Toch was het niet meteen een groot succes. De zaal was, ondanks dat een kaartje slechts 3 gulden kostte, maar half vol. Niet alleen de arbeiders lieten het afweten, ook de vaste concertgangers uit de culturele bovenlaag kwamen niet. Ze wilden blijkbaar niet gezien worden bij die “arbeidersconcerten”. Omdat De Matinee bij recensenten wel goed viel bleef hij toch bestaan. De kwalitatief hoogstaande uitvoeringen en het afwijkende repertoire oogsten veel lof, en de  zaterdagmiddaguitzending vormde  een mooie aanvulling op het concertaanbod.

    Langzaamaan werd De Matinee op de Vrije Zaterdag een begrip en vanaf de jaren ’70 kwam ook het publiek in groten getale op zaterdagmiddag naar het Concertgebouw. En zo is het nog steeds: hoewel de serie sinds 2002, toen de VARA het programma uit handen gaf, een andere naam heeft gekregen, wordt nog elke zaterdag in het Concertgebouw de ZaterdagMatinee uitgevoerd die op radio 4 te beluisteren is.

Achtergrond

Terug naar boven