Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

De Volksolympiade

  • olympiadevp
    Wie weigerde deel te nemen aan de Olympische Spelen in Nazi-Duitsland kon in 1936 ook naar Barcelona, waar de Volksolympiade werd gehouden.

    Welk sportevenement representeert de verbroedering der volkeren beter dan de vierjaarlijkse Olympische Spelen? Toch vinden de Spelen regelmatig plaats in niet-zo-geliefde-landen. Dit was zeker het geval in 1936, toen ‘Nazi-Berlijn’, en niet Barcelona, de uitverkoren stad werd om de Olympische Spelen te organiseren. De oppositie tegen de Berlijnse Spelen kwam vanuit de arbeidersportbeweging. Zo werd onder andere in Groot-Brittannië, België en Frankrijk actie gevoerd. Ook in Nederland werd fel geprotesteerd tegen ‘de olympiade onder diktatuur’, waarvan het acroniem niet toevallig D.O.O.D was.

    Het was overduidelijk dat de Spelen in Berlijn propagandamiddel waren voor de fascistische regering van Hitler. Dat was onderdeel van hoge internationale politiek! De Olympische geest had plaats gemaakt voor de propaganda van het nationaalsocialisme, schreef het socialistische blad De Tribune. Maar alleen protesteren tegen de fascistische Spelen zou nergens toe leiden. Gelukkig hadden antifascistische sporters een keus: ‘Niet naar Berlijn!’ Vanuit Spanje kwam namelijk het voorstel om de internationale tegenbeweging te verenigen in een alternatief sportevenement. De Volksolympiade in Barcelona zou het hogere doel van verzoening der volkeren dienen!

    Een aantal Nederlandse sportverenigingen zag ook inderdaad van deelname aan de Duitse Spelen af. Ook individuele sporters, zoals hardloopster Tollien Schuurman, wilden niet in Berlijn gezien worden. Maar toch was Nederland te vinden onder de deelnemende landen aan Hitlers Spelen. Net als alle andere protesterende landen overigens. De wedstrijden werden te allen tijde onder politietoezicht gespeeld. Bekend is natuurlijk hoe de zwarte Amerikaan Jesse Owens zeer  tot ongenoegen van de nazi’s 4 keer goud won in het atletiektoernooi, de ‘snelste blanke’ was de Nederlandse atleet Tinus Osendarp, die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog tot fanatiek NSB-er ontpopte.

    Het waren voornamelijk leden van linkse arbeiderssportverenigingen die naar de Volksolympiade in Barcelona vertrokken.  De deelnemers die op de 22e juli, nauwelijks twee weken voor de opening van de Spelen in Berlijn, in Barcelona aankwamen, moesten hun hoop op een vreedzaam potje sporten echter snel laten varen. Spanje was namelijk een burgeroorlog aan het uitvechten, de fascisten van Franco tegen de republikeinen. Linkse Nederlanders vochten overigens mee tegen generaal Franco’s oprukkende leger.

    Hoewel Barcelona nog niet ten prooi viel aan Franco’s leger, sneuvelde de Volksolympiade wèl. De gestrande sporters moesten het schip terug naar huis nemen. De Volksolympiade was een mislukking, maar vormde symbolisch toch een belangrijk tegengeluid tegen het steeds krachtiger schreeuwende nationaalsocialisme van Hitler.

Achtergrond

Terug naar boven