Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Esperanto

  • zamenhof2vp
    Het ideaal van een makkelijk te leren taal voor alle volken sprak aan. Want zo zouden verschillen tussen mensen opgeheven kunnen worden.

    Als puber besloot Ludwig (Ludwik Lejzer)  Zamenhof een eigen taal te ontwikkelen. In 1878 presenteerde hij het eerste ontwerp van het Esperanto aan zijn medestudenten en in 1887 publiceerde hij een brochure, betaald uit de bruidsschat van zijn vrouw. Zijn idee om een taal te verzinnen is begrijpelijk. Zamenhof groeide op in Bialystok, toen gelegen in de provincie Litouwen van het Russische Tsarenrijk en tegenwoordig in Polen. Russisch-, Pools-, Duits- en Jiddischsprekende mensen omringden hem en op school leerde hij Frans en Engels, dat nog geen wereldtaal was. Hij was zelf joods en hij zag hoe de vijandigheid van het Tsarenrijk jegens zijn volk groeide. Dit alles wekte onvrede bij hem op. Wanneer mensen elkaar konden verstaan en dezelfde taal zouden spreken, zouden een hoop conflicten opgelost zijn.

    Het Esperanto kreeg in de hele wereld al vlug voet aan de grond. Het ideaal van een makkelijk te leren taal voor alle volken sprak velen aan. Want met een gelijke taal zouden verschillen tussen mensen opgeheven kunnen worden. Daarom was het voor veel socialisten ook een uitkomst, het kon voor de internationaal-georiënteerden een gemeenschappelijke taal zijn. De taal is namelijk zo samengesteld dat hij veel weg heeft van Latijnse talen en de grammatica is gemakkelijk te begrijpen.

    In 1905 werd in Nederland de eerste Esperantovereniging opgericht. In 1954 sprak bij een Esperantocongres in Nederland, waar 3200 deelnemers van over de hele wereld op af kwamen, PvdA minister-president Willem Drees de menigte in het Esperanto toe. In de jaren vijftig zond de VARA wekelijks het Socialistisch nieuws in Esperanto uit. In 1972 gaven Van Kooten en De Bie op TV een cursus Esperanto. Rob de Nijs bracht een liedje uit in de taal. Overigens waren ook veel katholieken geïnteresseerd in de taal. Er bestaan nog steeds Katholieke Esperanto-verenigingen. De socialistische en katholieke Esperanto-verenigingen werkten veel samen.

    Niet iedereen was fan. Hitler vond de taal (natuurlijk) verwerpelijk door de Joodse afkomst van Zamenhof, die vast Joodse wereldoverheersing op het oog had. Volgens Stalin was het was een taal van spionnen. Er waren ook een hoop voorstanders: Paus Johannes Paulus II zegende in het Esperanto en ook schrijvers als Tolstoj en Tolkien zagen het mooie in van de taal.

    Nog steeds is in Rotterdam de Wereld Esperanto-vereniging gevestigd, en op Texel en in Bergen op Zoom staan Esperanto-monumenten, met het kenmerkende teken van het Esperanto: een groene ster.

Achtergrond

Terug naar boven