Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Hendrik Meijer

  • HendrikMeijer1906
    Hendrik Meijer vertrok gedesillusioneerd naar Amerika waar hij samen met zijn vrouw het anarchistisch-socialisme uitdroeg, tot hij een goed lopende kruidenierszaak opende.

    Als derde van zeven kinderen van een alcoholische vader en moeder moet Hendrik Meijer (1883-1964) het niet makkelijk hebben gehad. Daar kwam dan bovenop dat hij al op zijn dertiende vermoeiend werk begon te verrichten in de Stork-fabriek in Hengelo. Ondanks, of dankzij, zijn opvallende inzet en doorzettingsvermogen besloot Hendrik dat het zo toch echt niet verder kon.

    Hij liet zich verleiden door verhalen over nieuwe kansen in een Nieuwe Wereld. Velen voor hem waren de oceaan al overgestoken om een glimp van het Vrijheidsbeeld op te vangen. Toen de lange overtocht was gemaakt in een te klein schip en Hendrik eindelijk aankwam in Amerika in 1907, viel de roze bril van zijn neus.

    Na vijf jaar van baan naar baan gezworven te hebben, in loondienst in de fabriek of als arbeider op het land, vestigde hij zich in 1912 uiteindelijk als kapper in Greenville, Michigan en liet hij zijn vrouw Gezina Mantel, die in Nederland was achtergebleven, overkomen. De Mantels waren militante socialisten, geheelonthouders, vegetariërs, neo-malthusianen, hadden persoonlijke contacten met Domela Nieuwenhuis en leverden bijdragen aan het anarchistische  blad Recht door Zee. Dit milieu heeft Hendrik enorm beïnvloed.

    In het moederland, in Hengelo, had hij zijn anarchistische ideeën nooit verzwegen. Eenmaal aangekomen in Amerika kwam hij tot zijn verbazing slechts verwaterde vormen van de socialistische beweging tegen. Uiteindelijk begon hij met een aantal andere anarchisten eigen bijeenkomsten te houden. Zij zongen gezamenlijk uit volle borst de Marseillaise als opening van hun bijeenkomsten. Hendrik moet daarin uitgeblonken hebben, hij was immers lid geweest van een zangvereniging. Daar had hij Gezina ontmoet.


    Op vijftigjarige leeftijd begon hij een kruidenierszaakje, tijdens de Grote Depressie nog wel, dat zou uitgroeien tot een van de grootste supermarktketens in Amerika, Meijer. Zijn anarchistisch-socialistische ideeën maakten spoedig plaats voor kapitalistische. Al snel was hij kleinere kruidenierszaken aan het beconcurreren met lage prijzen en breidde hij het bedrijf uit. Lage prijzen waren immers goed voor arbeiders, zo hield hij vol. Tegen de zin van Gezina verkocht Meijer ook vlees en alcohol.

    Tegenwoordig wordt dit bedrijf, dat opgenomen is in de Forbes Top 400, bestuurd door zijn kleinzoon Hank Meijer. Één van de rijkste inwoners van de staat Michigan is de Republikeinse kleinzoon van een Nederlandse anarchistisch-socialistische immigrant. The American Dream in levenden lijve. 

Achtergrond

Terug naar boven