Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Henk Sneevliet

  • sneevlietvp
    De Nederlandse revolutionair Henk Sneevliet stond aan de wieg van de communistische partijen in Indonesiƫ en China.

    Henk Sneevliet werd geboren in 1883 in een arm gezin. Omdat zijn moeder al jong overleed werd hij opgevoed door zijn tante. Er was geen geld om hem door te laten studeren na zijn succesvolle HBS-tijd. Hij deed vakbondswerk en werd lid van de SDAP. Hier raakten hij en Henriëtte Roland Holst bevriend. Samen voerden ze oppositie binnen de partij. De Zeeliedenstaking van 1911 betekende een breuk met de partij, aangezien hij de staking wilde steunen.

    Ook qua werk lukte het niet in Nederland. Daarom vertrok hij in 1913 naar Indië, waar de slechte leefomstandigheden van de inlanders hem zwaar troffen. Naast zijn werk voor vakbonden zette hij daar aan tot de oprichting van de Indische communistische partij. Zijn publieke steun voor de Russische revolutie die in 1917 uitbrak, was voor de machthebbers de druppel. In 1918 werd hij aangeklaagd wegens opruiing. In het proces verdedigde hij zich met een legendarische rede die negen uur duurde. Toch werd hij Indië uitgezet.

    Inmiddels hadden Lenin en Trotski over hem gehoord, en zij nodigden hem uit om in 1920 de Komintern in Moskou bij te wonen. In Petrograd sprak hij het volk toe, terwijl Trotski vertaalde. De Komintern stuurde hem naar China. Hier hielp hij met de oprichting van de Chinese Communistische Partij. Hij onderkende al vroeg het politiek talent van Mao.

    Na de dood van Lenin verandert de situatie. Sneevliet wordt door Stalin als een ongewenst persoon aangemerkt. Hij keert terug naar Nederland, waar hij voorzitter wordt van de linkse vakbond NAS en in 1929 de Revolutionair Socialistische Partij opricht. Terwijl hij na zijn steun voor de muiterij op “De Zeven Provinciën” voor vijf maanden in de cel zit, krijgt hij, genoeg voorkeursstemmen om in de Tweede Kamer te komen. Een tweede ambtstermijn zit er niet in nadat zijn inmiddels met de OSP gefuseerde RSAP niet genoeg stemmen kreeg in 1937.

    Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt moeten hij en zijn (vierde) vrouw direct onderduiken. Hij gaat met zijn Marx-Lenin-Luxemburg-front in verzet, maar wordt in 1942 verraden en opgepakt. Na een proces waar hij zoveel indruk maakt op de rechters dat ze Seyss Inquart tevergeefs om gratie vragen, wordt hij gefusilleerd.

Achtergrond

Terug naar boven