Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Het martelwerk van Everaers

  • Het martelwerk van Everaers

    Klacht van een werknemer in de Regoutfabriek

    aardewerk regout 1

    Schilderij Heyenbrock

    Misstanden in de Regoutfabriek

    Matheus Everaers(1851-1891) was een Nederlandse caféhouder en kolenhandelaar die vooral bekend is geworden door zijn brief over de misstanden in de Regoutfabriek. Hij was een van de negen kinderen uit een arbeidersgezin in Maastricht. Het gezin was zo arm dat het in een armenhuisje van het Burgerlijke Armenbestuur woonde. Alle kinderen in het gezin Everaers moesten meewerken om rond te komen. Maté zelf ging als tienjarige jongen aan de slag bij de glasblazerij van Regout. Zelf omschreef hij dat als martelwerk. Het werk in de fabriek was gevaarlijk, zwaar en leverde niet veel op. Op zijn twaalfde vertrok hij naar de aardewerkfabriek van Regout. Een jaar later ging hij werken bij weverij Posthumus. Op zijn zeventiende werd hij voerman bij de onderneming van "meneer Stassen" in de Havenstraat. Deze functie voerde hij ook een tijdje uit in Luik.

    Toen hij achttien werd heeft Everaers de dienstplicht voor een andere jongen vervuld. Hij hoefde zelf eigenlijk niet in dienst omdat twee broers van hem al dienstplicht hadden vervuld, maar omwille van het geld heeft hij vermoedelijk zijn nummer verwisseld met een rijkere jongen. Na zijn diensttijd keerde hij ook weer naar meneer Stassen terug. Everaers bleef voor hem werken en onderwijl stichtte hij een gezin. Met de hulp van Stassen opende hij op dertigjarige leeftijd een café en handelde hij daarnaast ook in kolen. Hij was van fabrieksjongen tot ondernemer opgeklommen: een grote prestatie.

    In 1886 werd de parlementaire enquête over de arbeidsomstandigheden in de fabrieken gehouden. Toen Everaers hiervan hoorde, heeft hij een brief naar voorzitter Verniers van der Loef geschreven over het zware werk dat de arbeiders in de fabriek van Regout moesten verrichtten. Hij werd daarna door Van Der Loef uitgenodigd om zijn verhaal voor de enquêtecommissie te houden. Daarin besteedde hij onder andere aandacht aan de vrouwen die naast een twaalfurige werkdag zich tussendoor ook nog eens naar huis moesten spoedden om de borst te geven aan hun baby. Everaers gaf de arbeiders zo een stem en de slechte werkomstandigheden in de Regoutfabrieken werden ook voor de elite zichtbaar.

    Voor Everaers zelf liep het allemaal minder goed af. Op veertigjarige leeftijd kreeg hij maagklachten en werd hij ernstig ziek. Hij had toen het geluk als een van de eersten door de indertijd beroemde dokter Van Kleef geopereerd te worden. Helaas mocht het niet baten: Everaers overleed een dag na zijn operatie op veertigjarige leeftijd.

Achtergrond

Terug naar boven