Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Imke Klaver

  • woningimkevp
    Imke Klaver was een gewone man uit Friesland die als veenarbeider werkte en zich mateloos inzette voor de socialistische zaak.

    Deze ‘Fryske landarbeider’ is hét boegbeeld van de gewone man die praktische uitwerking gaf aan de strijdlustige leuzen van ‘rode’ iconen als Domela Nieuwenhuis. Zijn eerst bijdrage heeft hij al op zijn tiende geleverd, toen hij een zogenaamd Knijpster melkscheepje met meetinggangers naar de grote bijeenkomst van de Friese arbeidersbeweging op ’t Meer in Heerenveen trok. Deze ‘buitengewone’ bijeenkomst is hem altijd bijgebleven: Het was geweldig zoveel mensen als er naar toe kwamen. Met boten, extra trams en treinen, kwamen ze overal vandaan; zelfs uit Den Haag en Amsterdam.

    Imke Klaver werd op 2 juni 1880 geboren. Hij verloor zijn vader op jonge leeftijd zonder hem gekend te hebben en verhuisde daarna met zijn moeder naar Bontebok, een dorp van veen- en landarbeiders. Vanaf zijn twaalfde verjaardag hielp hij de kost verdienen in de moeilijke tijden van de landbouwcrisis door mee te gaan eekschillen. Er werden lange dagen gemaakt, maar het eekschillen leverde niet veel op en het zette weinig zoden aan de dijk, wanneer een kind als ik toen nog was, meehielp die houtjes te schillen en verder een handje te helpen. Maar alle beetjes helpen werd gezegd en het ging allemaal met kleine beetjes.

    Naast deze positieve houding en doorzettingsvermogen, had Imke ook een gezonde dosis werklust. Als hier of daar een stukje grondwerk te doen was, waren wij ook van de partij, schrijft hij. Wij zochten het werk overal. Zo kwam hij in 1899 terecht in Duitsland, zonder nog een woord Duits te kennen of zekerheid op een baantje. Hij was iemand die zich van jongs af aan met zelfstudie verder ontwikkelde en daarmee de volksverheffing die socialisten nastreefden, verwezenlijkte – ook in Duitsland (met het woordenboek in de hand). Ik kocht een paar Duitse boekjes (goedkope) en zat ’s avonds vaak hele tijden te lezen (…) Het Nibelungenlied bijvoorbeeld, 292 pagina’s voor 20 pfenning (toen 12 cent). In Duitsland viel hij door zijn slimheid en inzet op bij de bazen en werd hij gevraagd opzichter te worden. Imke wilde zijn ‘medearbeiders’ echter niet commanderen.

    Op zijn zeventiende werd hij al lid van de pas opgerichte Veldarbeiders-vereniging in Bontebok, die zich datzelfde jaar nog aansloot bij de Nederlandse Bond van Landarbeiders - die weer deel uitmaakte van het radicale Nationaal Arbeiders Secretariaat (NAS). Er moest een weg zijn om de mensheid vooruit te brengen, geloofde Imke, ‘en die weg zagen wij in het socialisme’. Daartoe nam hij deel aan lees- en discussieavonden en propagandatochten. De laatste jaren van zijn leven werkte hij onafgebroken van ’s ochtends negen tot ’s avonds tien uur aan het uitwerken van zijn dagboeknotities tot een intrigerend levensverhaal. Het verhaal van een ingetogen socialistische voorman en een ‘gewone’ arbeider.

Achtergrond

Terug naar boven