Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Piet Nak

  • pietnakvp
    Vuilnisman Piet Nak was initiatiefnemer van de Februaristaking. Later zette hij zich nog in voor de Palestijnse zaak en tegen de oorlog in Vietnam.

    Vuilnisman Piet Nak (1906) was samen met stratenmaker Willem Kraan initiatiefnemer van de Februaristaking. Geschokt door de eerste grote razzia waarvan de Joodse Amsterdammers in de Nieuwmarktbuurt het slachtoffer werden, riepen de twee op tot een algemene staking, die mede dankzij het organisatietalent en de inzet van de  Communistische Partij Nederland uitbrak op 25 februari 1941. En hoewel Nak en Kraan allebei actieve leden van de CPN waren, stoorde Nak zich na de oorlog steeds meer aan de manier waarop de partij de Februaristaking naar zich toe trok. Hij bezocht de jaarlijkse herdenking bij het standbeeld De Dokwerker zelfs niet meer. Het beeld vond hij ook slecht gekozen: niet de dokwerkers, maar twee gemeenteambtenaren waren in zijn ogen verantwoordelijk voor de staking.

    Zijn verzet tegen de officiële CPN-partijlijn vond in de Koude-Oorlogsjaren een willig oor in Nederland. Nadat Nak bij de 25-jarige herdenking van de Februaristaking uitgebreid aan het woord kwam in VARA’s Achter het Nieuws kreeg hij van een groep sympathisanten zelfs een reis naar Israël aangeboden. Daar werd hem een Yad Vashem-onderscheiding toegekend voor zijn inzet voor de Joodse Nederlanders. Die medaille leverde Nak overigens een aantal jaren later weer in, omdat hij zich het lot aantrok van de onderdrukte Palestijnen in het beloofde land, voor wie hij het Palestina Comité oprichtte.

    Eerder al was Nak betrokken bij de oprichting van het Amsterdams (later Nationaal) Vietnam Comité, dat zich keerde tegen de Amerikaanse inmenging in Zuidoost Azië. Omdat hij Vietnam altijd uitsprak als Fietnam (waarbij ‘Fiet’ rijmde op Piet), werd hijzelf vaak spottenderwijs aangeduid als Piët Nak. Nak was geen makkelijke man: zowel het Vietnam als het Palestina Comité keerde hij de rug toe na discussies over de politieke koers.

    Nak, die in de oorlog gearresteerd en zwaar mishandeld was door de Duitse bezetter (zijn vriend Willem Kraan werd gefusilleerd), hield het werk bij de stadsreiniging niet vol. Hij maakte daarom van zijn hobby zijn beroep, en verdiende zijn brood als goochelaar Pietro Nakaro. Later kreeg hij een uitkering van de Stichting ‘40-’45, en kon hij zijn toverstaf aan de wilgen hangen.

    De man die naar eigen zeggen zijn hele leven streed tegen onrecht, overleed vergeten in 1996, bijna 90 jaar oud. Hoewel hij zijn eigen rol na zijn breuk met de CPN misschien overdreef, is er een straat naar hem genoemd in Amsterdam, dat zich Piet Nak vooral herinnert vanwege zijn belang voor de Februaristaking.   

Achtergrond

Terug naar boven