Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Project Mongool

  • mpln vp
    Om voet aan de grond te krijgen bij extreem-links, richtte de BVD een communistische partij op. Met onverwacht succes.

    Tijdens de Koude Oorlog hadden de communisten in Nederland een heel andere naam dan aan het begin van de 20e eeuw. Waar ze eerst nog breed gesteund werden door arbeiders en andere sympathisanten, verloor  de club na de Tweede Wereldoorlog in rap tempo aan aanhang,  en werden communisten door veel mensen als “de grote vijand” gezien. De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD, voorloper van de AIVD) zat in deze tijd bovenop de communisten: Ze werden streng in de gaten gehouden, en waar mogelijk tegengewerkt.

    Maar in de opstandige jaren ’60 schoten communistische en andere linkse splinterpartijtjes weer als paddenstoelen uit de grond. De Sovjet-Unie raakte in conflict met de Volksrepubliek China van Mao Zedong,  en de CPN, de grootste Nederlandse communistische partij, steunde de Sovjet-Unie. Zodoende ontstonden er ook communistische groeperingen die juist de kant van China kozen. Een van deze maoïstische groeperingen werd in 1970 opgericht onder de naam Marxistisch-Leninistische Partij van Nederland (MLPN). Het lijkt allemaal niet zo heel bijzonder, zo’n kleine maoïstische groep die bovendien samen met de populariteit van het maoïsme in 1980 alweer ten onder ging, maar de MLPN was dat wel.


    De partij was namelijk een mantelorganisatie van de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Onder de geheime codenaam Project Mongool verzamelde de BVD zo gegevens over Nederlandse maoïsten. Hoewel de MLPN beweerde dat ze rond de 500 leden had, waren dit er in werkelijkheid enkele tientallen: voornamelijk BVD’ers  en een aantal goed gefopte echte maoïsten. Doordat de Veiligheidsdienst de partij in kleine cellen van maximaal vier personen had georganiseerd, had niemand dit door. Ook de redactie van het partijblad, De Kommunist, lag volledig in handen van de BVD. Misschien nog wel het frappantste was dat Peking de MLPN financieel sponsorde. De partij werd  door communistisch China namelijk gezien als de belangrijkste vertegenwoordiger van het maoïsme in Nederland.  De contacten met China waren zelfs zo goed dat de voorman van de MLPN, natuurlijk ook een BVD’er, de dictator van Albanië, Enver Hoxha, en de grote leider Mao Zedong zelf mocht ontmoeten.

    Dit hele verhaal kwam pas in 2004 naar buiten. De MLPN is er overigens nooit in geslaagd een serieuze rol te spelen in links Nederland, daarvoor bleef het te veel een papieren partijtje. De BVD bleek trouwens in alle Nederlandse communistische partijen geïnfiltreerd te zijn. De schrijver Gerrit Komrij vond het verhaal van de MLPN zo inspirerend dat hij er een roman over schreef: De Loopjongen (2012).

Achtergrond

Terug naar boven