Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Telefoon voor de heer Hofstede Crull!

  • Telefoon voor de heer Hofstede Crull!

    Hofstede Crull en de Heemaf

    Er was een tijd dat alle telefoontoestellen in het land geproduceerd werden door één bedrijf. Het is nu bijna niet meer voor te stellen, zo’n monopolie. Toch mocht de HEEMAF onder Siemenslicentie telefoontoestellen maken van de PTT. Al snel kon iedereen bellen met een ‘1931 type’ telefoon.

    Het begon allemaal toen Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull, een hele mond vol, in 1894 een bedrijfje in elektrische apparaten startte in het Twentse Borne. Uit dat bedrijf ontsproten later de HEEMAF en Hazemeyer en daarna Hollandse Signaal. Al twee jaar na de oprichting mocht Crulls kleine bedrijfje de straatverlichting van de gemeente verzorgen. De vraag werd zo groot dat de HEEMAF in 1900 moest verhuizen naar het nabijgelegen Hengelo.

    Hofstede Crull wordt gekarakteriseerd als een bekwame ondernemer met een sterke eigen wil en moeilijk in de omgang. Als kind klom hij zo het dak op als hij zijn zin niet kreeg. Die eigenzinnigheid sijpelde uiteraard ook door in zijn werk. Zijn manier van ondernemen, uit de losse pols, werd niet door iedereen gewaardeerd. Bovendien was hij een zeer autoritaire man, die met grote willekeur omging met zijn personeel. Zo kon je van de ene op de andere dag te horen krijgen dat je werd ontslagen, maar tot de tijd van je vertrek werd je wel geacht stipt op tijd op je werk te zijn.

    Hofstede Crul 1

    Crisis

    Dan breekt in 1919 een grote bestuurscrisis uit, Hofstede Crull wordt (terecht) beschuldigd van onregelmatigheden en hij neemt op 1 mei zijn ontslag. De voorbereidingen voor het jubileumfeest waren nog aan de gang, toen hij zijn bedrijf met boze kop verliet. Een paar maanden na zijn ontslag breekt een staking uit en gaat het slechter met het bedrijf. In 1924 moet er bezuinigd worden op het loon van de werknemers, waarop twee jaar later opnieuw een staking de kop opsteekt. De halvering van het personeel na zijn vertrek is wellicht indicatie genoeg voor de belangrijke rol die Hofstede Crull moet hebben gespeeld in het bedrijf dat in de jaren twintig radio’s zou maken en verkopen, lang voordat Philips ermee begon, en machines zou leveren voor de groeiende textielindustrie.

    Nu nog wordt zijn naam niet vergeten. Zo is vorig jaar de eerste Hofstede Crull Rally gehouden in Borne (een verwijzing naar zijn fascinatie voor auto’s) en een straat die vernoemd werd naar deze bijzondere man mocht uiteraard ook niet ontbreken.

Achtergrond

Terug naar boven