Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Volkspark Amsterdam

  • volksparkvp
    Vanaf 1885 kwam de SDB in AMsterdam bijeen in het Volkspark. Evenementen met 8000 aanwezigen waren eerder regel dan uitzondering.

    Het Volkspark was van 1885 tot en met 1895 dé ontmoetingsplek voor socialisten in Amsterdam. Het houden van bijeenkomsten was voor de Sociaal Democratische Bond (SDB) niet makkelijk: de politie zette gastvrije cafébazen onder druk om ‘de roden’ uit hun kroegen te weigeren. Soms liep het uit de hand, zoals op 23 november 1885 tijdens ‘De Slag om Zincken’, toen de politie na grondige voorbereidingen een SDB-bijeenkomst in het gelijknamige café binnenviel. Op dat moment bevonden zich daar honderden mannen en vrouwen, waarvan velen door toedoen van de politie in het gasthuis of het IJ belandden. Twee dingen waren duidelijk: de kroegjes waren te klein voor de SDB-bijeenkomsten geworden en de autoriteiten deden er alles aan om de socialisten uit Amsterdam te verjagen.

    De socialisten vonden in december 1885 een ‘veilige haven’ in Het Volkspark. Het Volkspark bestond oorspronkelijk uit een verzameling lekke houten loodsen van een gesloten kartonnagefabriek  aan de westelijke rand van Amsterdam.  Al voor de komst van de SDB waren de loodsen omgebouwd tot feest- en vergaderzalen, waarbij de grootste loods ook een podium bevatte.  In de zomer van 1885 had de SDB het park al eens gebruikt om er een feest te vieren, maar vanaf december werd het complex definitief afgehuurd. Het Volkspark bood genoeg ruimte voor enorme bijeenkomsten. Evenementen met 8000 aanwezigen waren eerder regel dan uitzondering.

    De aanhangers van de Sociaal Democratische Bond konden in het Volkspark vrijuit over hun socialistische denkbeelden spreken, terwijl ze in de rest van Amsterdam op hun gedachtegoed werden afgerekend. Het Volkspark zelf was, toepasselijk genoeg, bijna geheel afgesloten van de buitenwereld: het terrein was omgeven door een droge sloot en de enige toegang was een brug met een hoog ijzeren hek. Er werden vele politieke bijeenkomsten in het Volkspark gehouden, met als hoogtepunt de ontvangst van Domela Nieuwenhuis na zijn vrijlating uit de gevangenis.

    Ondertussen stonden de loodsen in het Volkspark na jaren intensief gebruik op instorten. Veel vergaderingen werden inmiddels met opgestoken paraplu’s bijgewoond. De stad trok ook steeds verder naar het Volkspark op, kortom: het werd tijd om te verhuizen. SDB-voorzitter Jan Fortuyn had al tijdens de eerste bijeenkomst in het Volkspark opgeroepen gul te geven voor een eigen partijgebouw. Dat kwam er ook: op de zojuist gedempte Rozengracht werd in de zomer van 1890 het spiksplinternieuwe partijgebouw ‘Constantia’ in gebruik genomen. 

Achtergrond

Terug naar boven