Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Vreedzame kolonisten

  • kolonieblaricumvp
    In 1899 kocht Jacob van Rees een stuk land te Blaricum in het Gooi en zorgde voor financiƫle steun om een christelijk-anarchistische landbouwkolonie te beginnen

    ‘Nou die lui woonden in Blaricum, dat waren van die vegetariërs en al die flauwe kul meer. Wat hebben we gelachen.

    Het zal zo ver nog komen
    Dat ze nestelen in de bomen
    Het is zo deftig, het is zo fijn
    Om vegetariër te zijn.

    Dat zongen we dan.’

    Zo beschrijft een vrouw in haar anonieme levensverhaal de kolonie van de Internationale Broederschap in Blaricum waar haar broer lid van was geworden. Christen-anarchisten noemden zij zichzelf. De observatie van deze mevrouw klopt in enig opzicht, want in de kolonie in Blaricum waren dierlijke producten niet welkom. Er werd brood gebakken en de limonadefabriek lag om de hoek, maar veehouderij was niet te verenigen met de principes van de kolonisten.

    In 1899 kocht Jacob van Rees (1854-1928) een stuk land te Blaricum in het Gooi en zorgde voor financiële steun om een landbouwkolonie te beginnen. De kolonie, waarin ‘een ieder werkt naar zijn kracht en ontvangt naar zijn behoefte’, werd gevuld met christen-anarchisten. Van Rees ging er zelf echter niet wonen – zijn vrouw wilde niet. De kolonie werd bewoond door een internationale groep anarchisten, waaronder ook Tjerk Luitjes. Zo spreekt journaliste Henriëtte Hendrix, die zelf een week in de kolonie doorgebracht heeft, in haar verslag van een Engelsman, Bob, en een Italiaanse anarchist, die haar aanvankelijk haar slaap ontneemt (Italiaanse anarchisten waren indertijd zeer berucht).

    Volgens christen-anarchisten als Dirk Lodewijk Willem van Mierop (1876-1930), de oprichter van de Internationale Broederschap, waren 'geweldloosheid, militaire dienstweigering, geheelonthouding, vleeschloze voeding en geslachtelijke zelfbeheersing' onlosmakelijk met elkaar verbonden. Deze christen-anarchisten, of Tolstojanen zoals ze ook werden genoemd, baseerden zich op Tolstoj’s visie van het Christendom. Volgens Tolstoj zagen andere christenen de belangrijke deugd van ‘geweldloze weerbaarheid’, die Jezus hen voorschreef, over het hoofd.

     ‘Die vegetariërs’ waar de anonieme mevrouw over sprak, zouden niet lang bij elkaar blijven. De onvruchtbare grond en ideologische onenigheden worden als redenen genoemd. De directe aanleiding tot de ondergang van de kolonie was hun betuiging van solidariteit met de Spoorwegstaking van 1903. De dorpelingen waren woedend! Midden april van hetzelfde jaar bestormden ze de kolonie, waar Van Mierop rustig zijn boek bleef lezen tot zijn kamer in brand vloog. De kolonisten zijn er klaarblijkelijk niet in geslaagd hun ideeën over het principe van geweldloosheid over te brengen op de lokale inwoners.

Achtergrond

Terug naar boven