Was te zien bij de VARA op

Was te zien bij de VARA op

Vrouwenstaking in Almelo

  • Vrouwenstaking
    In 1978 staken Turkse vrouwen in Nederland voor het eerst tegen erbarmelijke arbeidsomstandigheden.

    “De zaken bij Ten Dam verlopen niet zoals zou moeten” zo spreekt een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken in 1978. Dit was nog zacht uitgedrukt want de werkomstandigheden bij de pluimveeconservenfabriek Ten Dam waren ronduit slecht. De ongeveer 130 arbeiders van Ten Dam waren vrijwel allemaal Turkse vrouwen die nauwelijks Nederlands spraken. Het werk in de fabriek bestond uit het uitbenen van kippen, waarvan het vlees werd gebruikt voor vooral soepen. Voor elke kilo uitgebeend vlees kregen de werkneemsters 50 cent. Hoewel ze werkweken tot wel 64 uur hadden kwamen ze niet aan het minimumloon. Bovendien werkten de Turkse vrouwen zwart en zonder loonstrookje waardoor ze geen recht op sociale voorzieningen hadden. Onder andere vakantie- en ziektedagen werden hierdoor niet uitbetaald.

    De vrouwen waren het zat. Maar eerder protest had tot direct ontslag geleid; doordat ze zwart werkten hadden de vrouwen niets te zeggen. Via een Turks/Almeloos contactpersoon die een beetje Nederlands sprak werd er in 1978 bij de FNV aangeklopt. De vakbond schaarde zich achter de vrouwen en ook de SP meldde zich. De vrouwen bleken in geen enkel opzicht op de hoogte van hun rechten. Met de nieuwe steun werden voorbereidingen getroffen – iedereen werd lid van de vakbond – en spandoeken gemaakt.

    Op maandagmorgen 13 maart was het zover. De eerste staking van Turkse vrouwelijke arbeiders in Nederland was een feit. De inzet was het verkrijgen van het minimumloon, betere werktijden en voorzieningen zoals vakantietoeslagen. Hoewel Ten Dam aan het begin van de staking nog geprobeerd had om andere vrouwen te ronselen voor het werk, ging de directie vier dagen later toch overstag. Ze verklaarde zich bereid de CAO van de pluimvee-industrie toe te passen, een beter systeem voor prestatiebeloning in te voeren en de vrouwen in vaste dienst te nemen.  

    Toch hebben de vrouwen niet lang van hun overwinning kunnen profiteren. Ruim een jaar later, op 11 mei 1979 ging Ten Dam failliet. De concrete oorzaak was gebrek aan directe financiële middelen, iets wat de FNV al een tijdje zag aankomen. De vakbond verklaarde dat het bedrijf al maanden financieel balanceerde op de rand van de afgrond en dat de bedrijfsvoering dermate slecht was dat zelfs overheidshulp geen perspectief zou bieden; vooral het personeelsbeleid was ver beneden de maat. Alle 137 werknemers werden ontslagen.

Achtergrond

Terug naar boven